Το περασμένο Σάββατο, στη Σαουδική Αραβία εκτελέστηκαν 47 άνθρωποι με την κατηγορία της τρομοκρατίας. Ήταν η μεγαλύτερη μαζική εκτέλεση του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, αλλά η αναταραχή που ακολούθησε επικεντρώνεται στο θάνατο μονάχα ενός από τους 47∙ ένα σίιτη κληρικό ονομαζόμενο Νιμρ-αλ-Νιμρ.


Η Σαουδική Αραβία είναι μια χώρα κατά πλειοψηφία σουνιτική, και ισχυρίζεται ότι o αλ-Νιμρ ήταν «τρομοκράτης». Το Ιράν, μια σιιτική μουσουλμανική χώρα, τον θεωρεί μάρτυρα. Στον απόηχο των εκτελέσεων, Ιρανοί διαδηλωτές στην Τεχεράνη προχώρησαν στην πυρπόληση της πρεσβείας της Σαουδικής Αραβίας. Το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας απάντησε διακόπτοντας τις διπλωματικές του σχέσεις με το Ιράν, δίνοντας στον Ιρανό πρέσβη προθεσμία 48 ωρών για να εγκαταλείψει τη χώρα∙ όλες οι πτήσεις της KSA προς και από το Ιράν έχουν πλέον ακυρωθεί.


Tα άλλα έθνη αντιδρούν

Τα δύο έθνη βρίσκονται σε έναν “πολέμο δι’ αντιπροσώπου” για χρόνια σε χώρες όπως η Υεμένη και το Ιράκ, αλλά η τελευταία κλιμάκωση έφερε στο προσκήνιο τις διαφορές των δύο μεγάλων δυνάμεων της Μέσης Ανατολής - με άλλα έθνη να παρασύρονται στη διαμάχη. Το Μπαχρέιν ακολούθησε τη Σαουδική Αραβία στη διακοπή των δεσμών της με το Ιράν, καθώς έκανε επίσης το Σουδάν και το Κουβέιτ - ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι θα «υποβαθμίσουν» τις διπλωματικές τους σχέσεις με το Ιράν. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, το Ιράν κατηγορεί τη Σαουδική Αραβία ότι σκόπιμα βομβάρδισε την πρεσβεία της στην Υεμένη. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα, δύο ιδρυτικά μέλη του καρτέλ των χωρών του ΟΠΕΚ βρίσκονται στα μαχαίρια, με ένα άλλο ιδρυτικό μέλος να παίρνει δημόσια θέση.


Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον ΟΠΕΚ;

Η πιθανότητα ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σχίσμα του ΟΠΕΚ είναι εξαιρετικά απίθανη. Εξάλλου, αυτή σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που τα έθνη του ΟΠΕΚ βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση, (βλ. σύγκρουση Ιράν-Ιράκ και τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου). Ωστόσο, προκύπτει ένα άλλο ερώτημα:


Θα επηρεάσουν οι κλιμακούμενες εντάσεις την τιμή του πετρελαίου;

Λοιπόν, αν οι εντάσεις δεν οδηγηθούν σε περαιτέρω κλιμάκωση, οι πιθανότητες να συμβεί αυτό φαίνονται να είναι χαμηλές. Οι Σαουδάραβες έχουν ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένοι να μειώσουν την παραγωγή τους – εξακολουθεί να υφίσταται στο σχέδιό τους η πρόθεση να πιέσουν την τιμή του πετρελαίου προς τα κάτω σε ένα επίπεδο το οποίο δεν μπορεί πλέον να ανταγωνισθεί ο σχιστόλιθος των ΗΠΑ, με την ελπίδα ότι μακροπρόθεσμα αυτό θα βγάλει τη βιομηχανία πετρελαίου σχιστόλιθου έξω από το παιχνίδι και θα προκαλέσει άνοδο των τιμών (αυτό στην πραγματικότητα αποτελεί ήρεμη συμπεριφορά σε σχέση με τις ενέργειές του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας στα μέσα του '80, όταν αύξησε σκόπιμα την παραγωγή του πετρελαίου με σκοπό να μειώσει την αξία του εμπορεύματος, οδηγώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις άλλες χώρες του ΟΠΕΚ έξω από την αγορά, προκειμένου να τις αναγκάσει να δεχτούν το σύστημα των ετήσιων εθνικών ποσοστώσεων παραγωγής).


Όσον αφορά το Ιράν, η πρόσφατη άρση των εμπορικών κυρώσεων κατά της χώρας το καθιστά απίθανο να παίξει ηγετικό ρόλο στην παραγωγή πετρελαίου - θα χρειαστεί όλα τα έσοδα του για να προσπαθήσει να ανασυγκροτήσει την οικονομία του, και η δυνατότητα να μπορεί να πουλάει το πετρέλαιο του σε όλο τον κόσμο θα μπορούσε να του παρέχει τα απαραίτητα κεφάλαια.


Φυσικά, σε περίπτωση που ξεσπάσει πόλεμος σε πλήρη κλίμακα, τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά. Αλλά, όπως είναι σήμερα τα πράγματα, παρά τις τεταμένες συνθήκες, ο ΟΠΕΚ είναι πιθανό να παραμείνει ως έχει, ενώ οι τιμές του πετρελαίου φαίνεται εξίσου πιθανό να παραμείνουν ανεπηρέαστες από τις τρέχουσες εντάσεις, χωρίς να διαφαίνεται κάποιο τέλος στην υπερπαραγωγή του πετρελαίου.